Pod ulicami historycznej dzielnicy Baixa kryje się jeden z mniej znanych, lecz fascynujących zabytków miasta – Galerias Romanas da Rua da Prata. To co czyni je wyjątkowymi, to fakt, że przez większość roku są ukryte pod wodą i dostępne tylko okazjonalnie – to miejsce, które łączy w sobie historię, archeologię i sporą dawkę tajemnicy.
Czym są Galerias Romanas?
Pod centrum Lizbony kryje się niezły skarb archeologiczny. Galerias Romanas da Rua da Prata to pozostałości po rzymskiej infrastrukturze miejskiej z czasów, gdy Lizbona była znana jako Olisipo. Cała konstrukcja to tak zwany criptopórtico – czyli system podziemnych korytarzy i arkadowych galerii, które w starożytności pełniły funkcję wsporników dla budynków wznoszonych powyżej. Tego typu struktury były szczególnie przydatne w miastach budowanych na nierównym terenie, ponieważ stabilizowały zabudowę oraz umożliwiały wyrównanie poziomów.
Galerie datowane są na I wiek p.n.e. / I wiek n.e., co oznacza, że powstały w okresie panowania cesarza Augusta i stanowią jeden z najstarszych przykładów rzymskiej architektury zachowanych w Lizbonie. Co ciekawe, według badań archeologicznych, część podziemnej struktury mogła również służyć jako cisterna – czyli zbiornik na wodę, znany lokalnie jako Conservas de Água da Rua da Prata. Taka funkcja była możliwa ze względu na specyficzne warunki hydrologiczne – galerie są częściowo zalewane wodą, co sprawia, że przez większość roku znajdują się pod jej powierzchnią.
Z tego względu obiekt wymaga szczególnych przygotowań przed każdorazowym otwarciem dla zwiedzających. Na dzień lub dwa przed udostępnieniem galerii, władze miejskie organizują akcję odpompowywania wody z pomocą oddziałów straży pożarnej – poziom wody potrafi sięgać nawet metra. To właśnie ta wyjątkowość sprawia, że Galerias Romanas pozostają jednym z najbardziej tajemniczych i ekskluzywnych zabytków Lizbony.
Obecny stan na 2025 rok — kiedy można zwiedzać i jak?
Galerie nie są dostępne do zwiedzania codziennie – wciąż otwierane są tylko kilka dni w roku.
Zwykle otwarcia odbywają się w kwietniu i wrześniu (lub wrzesień + inne dni związane z wydarzeniami kulturowymi/muzealnymi).
Od muzeum/służb turystycznych dowiesz się o dostępnych terminach z wyprzedzeniem, na oficjalnej stronie Museu de Lisboa
Bilet zwykle kosztuje ~ 3 euro.
Zwiedzanie odbywa się w grupie z przewodnikiem i trwa około 30‑40 minut.
Wejście uzyskuje się przez właz przy Rua da Conceição (skrzyżowanie z Rua dos Correeiros), z punktu spotkania 15 minut przed czasem.
Zalecane: wygodne, wodoodporne obuwie, odzież dostosowana do warunków podziemnych i wilgotności; goście z problemami ruchowymi mogą mieć trudności.
Galerias Romanas w przyszłości
Jak podaje Museu de Lisboa, w przyszłości powstanie centrum interpretacyjne z wejściem codziennym do podziemi – to plan, który był zapowiadany na 2020 rok, ale nie został zrealizowany do tej pory. Oficjalne strony muzeum potwierdzają, że galerie pozostają otwarte tylko okazjonalnie.
Praktyczne porady dla zwiedzających
- Sprawdzaj stronę muzeum Museu de Lisboa – tam pojawiają się ogłoszenia o nadchodzących terminach.
Zamawiaj bilety wcześniej, bo szybko się wyprzedają.
Jeśli interesuje Cię głównie historia rzymska, warto połączyć wizytę z innymi miejscami: Teatro Romano de Lisboa, Museu de Lisboa – Casa dos Bicos, a także spacer po Rua da Prata / Baixa Pombalina
